ELON MUSK NEDEN “PARA BİRİKTİRMEYİN” DEDİ?
Elon Musk, son haftalarda dünya genelinde tartışma yaratan o cümleyi kurdu: "Emeklilik için para biriktirmeyin, 10-20 yıla bunun bir anlamı kalmayacak." Ardından tıp fakültelerinin de yakın gelecekte işlevsiz kalacağını söyledi. Bu açıklamalar, bir milyarderin fantezisi mi, yoksa yaklaşan bir ekonomik devrimin ayak sesleri mi?
Bolluk Ekonomisi: Para Çöp Mü Olacak?
Musk’ın mantığı, kendi şirketlerinin vaat ettiği "bolluk ekonomisine" dayanıyor. Ona göre yapay zeka ve insansı robotlar üretimi o kadar hızlandıracak ve maliyetleri o kadar düşürecek ki, hiçbirimizin para derdi kalmayacak. Eğer her şeyin bedava ya da çok ucuz olduğu bir dünyada yaşayacaksak, bugün yemeyip içmeyip kenara attığımız paraların da 20 yıl sonra bir değeri kalmayabilir. Musk, "Evrensel Yüksek Gelir" modeline geçileceğini ve kimsenin hayatta kalmak için çalışmak zorunda olmayacağını savunuyor. Kulağa ne hoş geliyor değil mi? Bir tarafta geleceğe dair artan riskler (iklim değişikliği, kaynakların tükenmesi, ekonomik krizler, savaşlar…) ve teknoloji distopyaları varken, insanın Musk’ın ütopyasına inanası geliyor ama bu mümkün mü?
Musk’ın anlattığı gelecek, kapitalizmin tabutuna çivi çakmak demek. Peki, ya o ütopya gelmezse? Musk’ın 600 milyar dolarlık serveti varken bu riski alması kolay, peki ya sen, ben için durum öyle mi? Burada bir soru da şu: Eğer para biriktirmeye gerek yoksa, Musk neden servetini katlayarak korumaya devam ediyor?
Susuz Bolluk Olur mu?
Musk’ın "bolluk” vizyonunun önündeki en büyük engel ise, tükenen kaynaklarımız… Yapay zekanın her şeyi "bedava ve bol" yapacağını iddia ederken, bu teknolojinin içtiği sudan bahsetmiyor. Dünya genelinde su kaynakları hızla tükenirken, tarım arazileri kururken ve temiz suya erişim bir lüks haline gelirken; Musk’ın "her şey bol olacak" iddiası büyük çelişki…Yapay zeka, insanların içeceği suyu veri merkezlerini soğutmak için harcayarak nasıl bir bolluk yaratacak?
Musk’ın buna da bir yanıtı var. Yapay zekanın su harcadığını kabul etse de, bu zekanın tarımda su israfını bitireceğini ve deniz suyunu arıtacak yeni teknolojiler bulacağını savunuyor. Yani "bir miktar su feda ederek, suyun yönetimini çözeceğiz" demeye getiriyor. Fakat bu da, bana göre büyük bir kumar… Eğer yapay zeka; yenilenebilir enerjiyle desteklenmezse, Musk'ın "bolluk ekonomisi" sadece bir avuç insanın yaşadığı yüksek teknolojili bir vaha, geri kalanlar içinse susuz bir çöl yaratabilir.
"Tıp Okumayın" Demek Kolay
Musk’a göre, tıp eğitimi de artık gereksiz olacak. Yapay zeka şimdiden teşhis koymada çoğu doktordan daha iyi ve 5 yıl içinde bugünün en ileri sağlık hizmetini herkese "neredeyse bedava" sunacak hale gelecek.
Ancak burada atlanan bir nokta var: İnsan dokunuşu. Bir algoritma kanser teşhisi koyabilir ama hastanın elini tutup ona umut veremez. Hastalıkla mücadele edenler bilir; iletişimi iyi olan bir doktor hem hastaya hem de hasta yakınlarına ilaçtan bile daha iyi gelebilir. Üstelik bu teknolojik ütopya, teknolojiyi elinde tutan bir avuç dev şirketin insafına mı kalacak? Bahsedilen bedava ve ileri düzeydeki sağlık hizmeti, tüm insanlığa mı yoksa seçilmiş bir azınlığa mı sunulacak? Verilerimizi bu şirketlere teslim etmemizin bir bedeli olmayacak mı?
Unutmayın; bir şey "bedava" veya "çok bol" vaat ediliyorsa, muhtemelen ürün sizsinizdir.