Karayolları tarafından bölgede sürdürülen yol çalışmaları, iddialara göre altyapıda ciddi aksaklıklara neden oldu. Bu aksaklıkların en ağır bedelini ise hayvancılıkla geçimini sağlayan çiftçi Ali Dalkılıç ödedi. Mahallede sık sık yaşanan elektrik kesintileri, o talihsiz akşam bir felakete dönüştü.

Akşam saatlerinde, yine bir elektrik kesintisinin ardından ahırda çıkan yangın kısa sürede büyüdü. Alevlerden çok, ahırı dolduran yoğun duman ölüm getirdi. İçeride mahsur kalan 25 büyükbaş hayvan, dumandan zehirlenerek telef oldu. Çiftçi Dalkılıç’ın yılların emeği, bir gecede yok oldu.

Şimdi ise gözler, vicdan sahibi hayırseverlere, büyük işletme sahiplerine ve bölgedeki çiftliklere çevrilmiş durumda…
Ali Dalkılıç’ın yeniden ayağa kalkabilmesi için en büyük umut, yapılacak hayvan desteği. Bir çiftçinin elinden tutmak, belki de küle dönen o hayatı yeniden kurabilmenin tek yolu olacak.

95 Dişi, 5 Erkek Hayvan Desteği Proje kapsamında hak kazanan yetiştiricilere, TİGEM tarafından bölge iklimine ve mera yapısına uygun 95 baş dişi ve 5 baş erkek damızlık hayvan temin edilecek. Hayvan bedelleri için yetiştiriciler, Ziraat Bankası’nın uygun faizli kredi imkânlarından yararlanabilecek.

Yem ve Bakım Giderlerine Nakdi Destek Bakan Yumaklı, projenin sadece hayvan dağıtımıyla sınırlı kalmayacağını belirterek şunları söyledi:

"Hayvan tesliminden sonraki ay başlamak üzere 12 ay boyunca bakım ve besleme giderlerini karşılıyoruz. 100 küçükbaş hayvan için her 3 ayda bir 45 bin TL, toplamda ise yıllık bazda önemli bir nakdi desteği yetiştiricilerimizin hesabına aktaracağız. Ayrıca hayvanların ilk yılki TARSİM sigortası da Bakanlığımızca karşılanacak."

Gençlere ve Kadınlara Öncelik Üretimde devamlılığı sağlamak adına projede; genç ve kadın üreticilere, engellilere, gazilere ve şehit yakınlarına öncelik tanınacak. Ayrıca veteriner hekimlik, ziraat ve gıda mühendisliği bölümlerinden yeni mezun olan gençler, projeye başvurarak kendi işlerini kurma fırsatı yakalayacak.

Başvurular Nereye ve Ne Zaman Yapılacak? Havyancılıkta yerli üretimi artırmayı hedefleyen projeye başvurular 1-30 Nisan 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Üreticiler, işletmelerinin bulunduğu veya açmayı planladıkları yerdeki İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine şahsen başvuruda bulunabilecek. Hayvan dağıtımlarının 2026 yılının ikinci yarısından itibaren başlaması planlanıyor.

Mazot Ve Yem Zammı Maliyeti Tırmandırdı

Artışın en önemli nedenleri arasında mazot fiyatlarındaki yükseliş ve yem maliyetlerindeki artış yer aldı. TÜSEDAD’ın değerlendirmesine göre, özellikle enerji giderlerinde dikkat çeken bir artış yaşandı. Mazot fiyatlarındaki yükselişle birlikte enerji giderlerinin toplam maliyet içindeki payı yüzde 3,6’dan yüzde 4,1 seviyesine çıktı.

Yem fiyatlarına gelen zamlar da üretim maliyetlerini doğrudan etkileyerek üreticinin yükünü artırdı. Bu durum, süt üreticilerinin kârlılığını baskı altına almaya devam ediyor.

Üretici Üzerindeki Baskı Derinleşiyor

Uzmanlar, maliyetlerdeki bu artış trendinin devam etmesi halinde süt üretiminde sürdürülebilirliğin risk altına girebileceğine dikkat çekiyor. Özellikle girdi fiyatlarının kontrol altına alınamaması, üreticilerin üretimden çekilmesine kadar varabilecek sonuçlar doğurabilir.

Sektör temsilcileri ise maliyet artışlarının dengelenmesi için destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

FİYATLARI YAPAY ŞEKİLDE YÜKSELTTİLER

Yetkililer, 2025 yılı Ekim ayına kadar dengeli seyreden karkas et fiyatlarının, bazı besici grupları tarafından bilinçli şekilde manipüle edilerek olağanüstü artırıldığını belirledi. Şüphelilerin, “ürün yok” bahanesiyle arzı kısıtladığı ve satışları durdurarak piyasayı yönlendirdiği tespit edildi.

HALK SAĞLIĞIYLA OYNADILAR
Soruşturma kapsamında en dikkat çekici iddialardan biri ise halk sağlığını tehdit eden uygulamalar oldu. Şüphelilerin, hastalıklı hayvanları kestirerek bozulmuş etleri piyasaya sürdükleri belirlendi.

Elde edilen delillere göre zanlıların;

• Nitelikli dolandırıcılık
• Fiyatları etkileme
• Mal ve hizmet satımından kaçınma
• Bozulmuş gıda ticareti

suçlarını örgütlü şekilde işledikleri değerlendirildi.

8 İLDE EŞ ZAMANLI OPERASYON
Soruşturma kapsamında Ankara merkezli olmak üzere Kırşehir, Kayseri, Konya, Bursa, Balıkesir, İstanbul ve Sakarya’da operasyon düzenlendi. Haklarında gözaltı kararı verilen 33 şüpheliden 30’u yakalanırken, firari 3 kişi için çalışmalar sürüyor.

Ayrıca, denetim bilgilerini önceden sızdırdığı öne sürülen 5 kamu görevlisinin de soruşturma kapsamında olduğu öğrenildi.

SORUŞTURMA GENİŞLİYOR
Başsavcılık, halk sağlığını tehdit eden tüm kişi ve yapıların tespit edilmesi için soruşturmanın titizlikle sürdüğünü açıkladı. Yeni gözaltıların olabileceği belirtilirken, operasyonun kapsamının genişleyebileceği ifade ediliyor.

Emre Sömer tarafından 1 milyon 110 bin liraya satın alınan şampiyon Merinos koç, daha doğmadan büyük ilgi gördü. Sömer, henüz kuzular dünyaya gelmeden 150 talep aldıklarını açıkladı.

Afyonkarahisar, Burdur, Antalya, Bursa, Konya ve Eskişehir başta olmak üzere birçok ilden üreticiler, üstün gen özelliklerine sahip koçun yavrularını almak için sıraya girdi.

Rekor Satıştan Sonra Telefonlar Susmadı

Bandırma Koyunculuk Araştırma Enstitüsü ev sahipliğinde düzenlenen satışta rekor kıran koçun ardından yoğun bir talep oluştu. Sömer, açık artırma biter bitmez telefonlarının susmadığını belirtti.

“Bu Bir Gelecek Yatırımı”

Koçun yüksek fiyatına rağmen bilinçli bir yatırım yaptığını vurgulayan Sömer, “Bu fiyat yüksek ama geleceğe yatırım için gerekliydi” dedi. 14 aylık koçun genetik özellikleri, vücut yapısı ve verim potansiyelinin üst düzey olduğunu ifade etti.

En İyi Koyunlar Ayrıldı

Şampiyon koç için sürüsündeki en kaliteli koyunları ayırdığını belirten Sömer, kontrollü çiftleştirme ile yüksek verimli kuzular elde etmeyi hedefliyor.

Kuzu Fiyatları Şimdiden Netleşti

Doğacak kuzuların yaklaşık 8-10 ay sonra satışa sunulacağını belirten Sömer, mevcut fiyatların dişi kuzular için 27 bin, erkek kuzular için ise 30 bin lira olduğunu söyledi. İlk etapta 150-200 kuzu elde edilmesi planlanıyor.

Damızlıkta Yeni Dönem

Uzmanlara göre bu tür yüksek genetik özellikli damızlık hayvanlar, sürü verimliliğini artırarak hayvancılıkta yeni bir dönemin kapısını aralıyor.

Bandırma Koyunculuk Araştırma Enstitüsü ev sahipliğinde gerçekleştirilen törende, Türkiye’nin dört bir yanından gelen yetiştiriciler damızlık koçlar için kıyasıya yarıştı. Açık artırmada satışa sunulan 121 koç arasında en yüksek fiyat 26 numaralı koç için verildi. Manyas’ın Eşen Mahallesi’nden üretici Emre Sömer, söz konusu koçu 1 milyon 110 bin liraya satın alarak rekor kırdı.

Fiyatlar 50 Bin Liradan Başladı

Törende satışa sunulan koçların fiyatları yaşlarına göre 50 bin liradan başlarken, ilk satış Balıkesir’in Balya ilçesine bağlı Ilıca Mahallesi Muhtarı Metin Salgın tarafından 155 bin liraya gerçekleştirildi.

Yoğun Katılım Dikkat Çekti

Programa; Bandırma Kaymakamı Engin Aksakal, Erdek Kaymakamı Hasan Göç, Gönen Kaymakamı Ahmet Altıntaş, Bandırma Belediye Başkanı Dursun Mirza, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Rektörü İsmail Boz ve çok sayıda üretici katıldı.

“Yılların Emeği Bu Noktaya Getirdi”

Programda konuşan Enstitü Müdürü Kerim Kılınç, Karacabey merinosu başta olmak üzere birçok yerli koyun ırkı üzerinde çalışmalar yürüttüklerini belirtti.

Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Genel Müdürü Mustafa Altuğ Atalay ise damızlık hayvanların gelecekteki sürüler için kritik öneme sahip olduğunu vurgulayarak, “Bu başarı yıllara yayılan çalışmaların sonucudur” dedi.

83 Yıllık Gelenek Devam Ediyor

Bandırma’da uzun yıllardır düzenlenen Damızlık Koç Satışı Töreni, bu yıl 83’üncü kez üreticilerle buluşurken, rekor satış organizasyona damga vurdu.

YAVRULAR ANNESİZ KALDI, TELEFLER BAŞLADI
Telef olan hayvanların ardından 41 kuzu annesiz kaldı. Aç kalan yavrulardan 15’ten fazlası yaşamını yitirirken, geriye kalan kuzular aile tarafından biberonla beslenerek hayatta tutulmaya çalışılıyor.

“7 DAKİKA İÇİNDE HEPSİ YERE SERİLDİ”
Yaşadığı büyük kaybı anlatan Nurullah Şengül, “Hayvanlarımız sudan içtikten 7 dakika sonra yolda dökülmeye başladı. Hepsi telef oldu. Şu an raporu bekliyoruz, sonuna kadar takipçisi olacağız” dedi.

AİLE SEFERBER OLDU: KUZULARA BEBEK GİBİ BAKIYORLAR
Kalan yavrular için aile adeta seferber oldu. Hatice Şengül, kuzulara bir bebek gibi baktıklarını belirterek, “Bakmazsak açlıktan ölüyorlar. Hepsi bize emanet, elimizden geleni yapıyoruz” ifadelerini kullandı.

NUMUNELER İNCELENİYOR
Olayın ardından İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri bölgeye gelerek sudan ve hayvanlardan numune aldı. Kesin ölüm nedeni, Adana Veteriner Kontrol Araştırma Enstitüsü’nde yapılacak incelemelerin ardından netlik kazanacak.

Besiciler Abdullah Kaya, Mesut Doğan ve Cihan Boz da yeni doğan kuzuların kısa süre içinde hayatını kaybettiğini ifade ederek, olayın nedenine ilişkin belirsizliğin kendilerini zor durumda bıraktığını dile getirdi.

Numuneler Laboratuvara Gönderildi

Konuya ilişkin Erzincan Valiliği tarafından yapılan açıklamada, kamuoyunda yer alan iddialar üzerine bilgilendirme yapılmasının gerekli görüldüğü belirtildi. Erzincan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerinin sahada inceleme yaptığı, kuzu ölümleriyle ilgili alınan numunelerin Erzurum Veteriner Kontrol Enstitüsüne gönderildiği bildirildi.

İlk değerlendirmelerde herhangi bir salgın hastalık bulgusuna rastlanmadığı ifade edilirken, il genelinde yapılan kontrollerde münferit kayıplar dışında toplu hayvan ölümlerinin tespit edilmediği kaydedildi.

Sonuçlar Bekleniyor

Yetkililer, laboratuvar sonuçlarının ardından gerekli önlemlerin hızla alınacağını ve üreticilerin bilgilendirileceğini açıkladı. İl ve ilçe tarım müdürlüklerinin sahadaki çalışmalarını sürdürdüğü, üreticilerle koordineli şekilde kontrollerin devam ettiği belirtildi.

Süt Verimi 2 Katına Ulaştı

Enstitü Müdürü Kerim Kılınç, yaklaşık 30 yıldır manda üzerine çalışmalar yürüttüklerini belirterek, Anadolu mandasının yüksek yağ oranını koruyarak süt verimini artırmayı hedeflediklerini söyledi. Kılınç, klasik Anadolu mandasında yıllık süt veriminin 800-900 litre civarında olduğunu, en iyi şartlarda bin litreye ulaştığını ifade etti.

Yürütülen melezleme çalışmaları sonucunda ise yeni nesil mandalarda ortalama süt veriminin 2 bin litre seviyesine çıktığını vurgulayan Kılınç, “Bu artışı sağlarken süt yağı oranını da koruduk. Hem kaliteli hem yüksek verimli süt elde ettik” dedi.

Yeni Irkın Adı “Murana” Olacak

Projede elde edilen melez manda ırkının “Murana” olarak adlandırıldığını belirten Kılınç, ırk geliştirme çalışmalarının uzun soluklu olduğunu söyledi. Çalışmalar tamamlandığında Türkiye hayvancılığına yeni ve verimli bir manda ırkı kazandırılması hedefleniyor.

Mandaların hem besleyici değeri yüksek sütü hem de yerel üreticiler için ekonomik katkısıyla önemli bir hayvancılık unsuru olduğunu ifade eden Kılınç, bakanlık destekleriyle manda varlığının artırıldığını da sözlerine ekledi.

Olayın ardından bölgeye polis ekipleri sevk edildi. Kayıp hayvanların bulunması için çalışma başlatılırken, saldırıyı gerçekleştiren hayvanların türünün belirlenmesi için de inceleme sürüyor.

“Aynı Korkuyu Bu Gece De Yaşamak İstemiyoruz”

Yaşadığı mağduriyeti dile getiren besici Tamer Gültop, saldırının köpek ya da kurt tarafından gerçekleştirilmiş olabileceğini belirterek, “Gece saat 04.15’te komşum aradı. Ahırdan sesler geldiğini söyledi. Geldiğimde hayvanlarımın bir kısmının telef olduğunu, bir kısmının da kayıp olduğunu gördüm. Bazılarının boğazından, bazılarının ise vücudunun yumuşak yerlerinden ısırıldığını fark ettik. Büyük ihtimalle köpek ya da kurt saldırısı. Mağduruz, yetkililerden destek bekliyoruz. En büyük korkumuz bu olayın tekrar yaşanması” dedi.

Yetkililer olayla ilgili incelemelerini sürdürürken, bölgede benzer saldırıların yaşanmaması için önlem alınması bekleniyor.

Koku Ve Sesle Tanıyorlar
Henüz sütten kesilmeyen kuzuların belirli sürelerle annelerinden ayrı tutulduğu köyde, emzirme zamanı geldiğinde yaşanan buluşmalar adeta görsel şölen oluşturdu. Kuzuların annelerini yalnızca seslerinden ve kokularından ayırt edebilmesi izleyenleri hayran bıraktı.

Geçim Kaynağı Hayvancılık
Yaklaşık 15 ailenin geçimini hayvancılıkla sağladığı mahallede 4 bine yakın koyun yetiştiriliyor. Yıllardır bu işi yapan Ziya Özçelik, mesleğin zorlu ama vazgeçilmez olduğunu belirterek, aileden gelen bir geçim kaynağı olduğunu söyledi.

Verim Yüksek, Kayıp Yok
Bu yıl verimin oldukça iyi olduğunu ifade eden Özçelik, 400 koyundan 350 kuzu elde ettiklerini ve neredeyse hiç kayıp yaşamadıklarını dile getirdi.

“Kuzu Annesini Sesinden Anlar”
Kuzuların annelerini kolaylıkla bulabildiğini söyleyen Özçelik, “Kuzu, annesini sesinden ve kokusundan anlıyor. Annesi çağırdığı zaman hemen yanına gidiyor” dedi.

Zorlu Ama Vazgeçilmez Meslek
Hayvancılığın büyük emek istediğini vurgulayan Özçelik, bu işi yapacak kişilerin bilinçli olması gerektiğini belirterek, “Çilesi çok bir meslek. Yaz-kış ilgilenmezsen olmaz” ifadelerini kullandı.

Öte yandan doğumdan yalnızca 15 dakika sonra ayakta durmaya çalışan kuzuların annelerine ulaşma çabası da kameralara yansıdı.

Rekor Fiyatlar Dikkat Çekiyor

Geçtiğimiz yıl düzenlenen satışlarda merinos koçları 30-40 bin lira bandından başlayarak 246 bin liraya kadar alıcı buldu. Ortalama satış fiyatları ise 80-100 bin lira arasında gerçekleşti. Bu yıl da benzer şekilde yüksek ilgi ve fiyat beklentisi öne çıkıyor.

Sürü Verimi ve Hastalıkla Mücadelede Kritik Rol

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü’ne bağlı olarak faaliyet gösteren enstitüde, 1935 yılından bu yana ıslah çalışmaları yürütülüyor. Enstitüde başta merinos olmak üzere Bandırma koyunu, Kıvırcık, Gökçeada ve Sakız ırkları üzerinde genetik geliştirme çalışmaları yapılıyor.

Enstitü Müdürü Kerim Kılınç, damızlık koçların sürülere katılmasıyla hem verimin arttığını hem de akrabalı yetiştirmenin önüne geçildiğini belirtti. Koç yenilemenin aynı zamanda hastalık riskini de azalttığını ifade eden Kılınç, üstün genetik özelliklerin sahaya aktarılmasının üretici için büyük avantaj sağladığını vurguladı.

120 Koç Açık Artırmaya Çıkacak

Bu yılki satışta 120 merinos koç açık artırma yöntemiyle alıcı bulacak. Satışın 25 Mart Çarşamba günü saat 10.00’da gerçekleştirileceği belirtilirken, üreticilerden yoğun katılım bekleniyor.

Yetkililer, bu satışlarla amaçlarının üstün vasıflı damızlıkların daha fazla üreticiye ulaşmasını sağlamak ve Türkiye genelinde küçükbaş hayvancılıkta verimi artırmak olduğunu ifade ediyor.

Kooperatifleşme İle Güç Birliği

Konuyla ilgili düzenlenen toplantının açılışında konuşan TÜSEDAD Başkanı Müslüm Doğru, kooperatifleşmenin üreticiler açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Doğru, üreticilerin birlikte hareket etmesinin hem pazarlama gücünü artıracağını hem de sektörde daha güçlü bir yapı oluşturacağını ifade etti.

Yeni kurulacak kooperatif sayesinde bölgedeki süt üreticilerinin daha organize bir yapı içinde faaliyet göstermesi, maliyet baskısına karşı dayanıklılığın artırılması ve süt satışında daha güçlü bir pazarlık gücü elde edilmesi hedefleniyor.

Katma Değerin Artırılması Amaçlanıyor

TÜSEDAD yetkililerine göre kooperatifin temel hedeflerinden biri de üreticinin elde ettiği katma değeri artırmak. Bu adımın hem üreticilerin ekonomik olarak güçlenmesine hem de süt sektöründe sürdürülebilirliğin sağlanmasına katkı sunması bekleniyor.

Toplantı sonunda katılımcıların görüşleri alındı. Elde edilen değerlendirmeler doğrultusunda kurulacak kooperatif için ortak bir yol haritası oluşturulacağı belirtildi.

Ödemeler Tek Parça Halinde Yatırılacak

Duyuruda, Ekim, Kasım ve Aralık aylarını kapsayan çiğ süt destekleme ödemelerinin, 13 Mart 2026 (bugün) tarihinde saat 18:00’den sonra hesaplara aktarılacağı belirtildi. Önceki dönemlerin aksine, bu ödemelerin T.C. kimlik numarası son hanesine göre bölünmeden, tek parça halinde yatırılacak olması üreticiler için büyük kolaylık sağlayacak.

HAYKOOP’tan Üreticiye Müjde

Balıkesir HAYKOOP tarafından paylaşılan görselde, ödemelerin hayırlı olması temennisinde bulunulurken, üreticilerin akşam saatlerinden itibaren hesaplarını kontrol edebilecekleri hatırlatıldı.

Not: Üreticiler ödeme detayları için bağlı bulundukları kooperatifler veya e-Devlet üzerinden sorgulama yapabilirler.

Çiçekler Nektar Üretmiyor
Erfelek ilçesine bağlı Çelen köyünde arıcılık yapan Erol Karakaş, bu yıl bahar döneminin arılar için henüz yeterli koşulları oluşturmadığını söyledi. Karakaş, çiçeklerin polen verdiğini ancak nektar üretiminin düşük olduğunu ifade etti.

Şeker Takviyesi Yapılıyor
Karakaş, “Kış fena değildi ancak arıcılıkta yüzde 10-20 oranında kayıp zaten oluyor. Şu anda baharın iyi gitmesi bizim için önemli. Çiçekler polen veriyor ama nektar yok. Bu nedenle arılara şeker şurubu vererek takviye yapıyoruz” dedi.

Kovanlarda Arı Sayısı Artırılmaya Çalışılıyor
Arıların yavru üretimine devam ettiğini belirten Karakaş, kovanlardaki arı sayısını artırmaya çalıştıklarını söyledi. Şu anda bazı kovanlarda yaklaşık 20 bin arı bulunduğunu ifade eden Karakaş, takviye besleme ile bu sayıyı 80-100 bine çıkarmayı hedeflediklerini dile getirdi.

Bal Sezonu Mayıs Ortasında Başlıyor
Karakaş, bal üretiminin genellikle 15 Mayıs’tan sonra başladığını belirterek o dönemde şurup vermeyi bıraktıklarını ve kovanlara kat koyarak bal üretimine geçtiklerini söyledi.

Sinop’ta arıcılar, havaların olumsuz seyri nedeniyle arı ölümlerini azaltmak ve kolonileri güçlendirmek için takviye besleme çalışmalarını sürdürüyor.

Taş Ocağı Önünde Biriken Suyun İçtiler
Olay, Yayladağı ilçesine bağlı Çaksına Mahallesi’nde meydana geldi. Geçimini hayvancılıkla sağlayan Nurullah Şengül’ün sürüsü, otlatmadan dönerken Dağdüzü Madencilik firmasına ait taş ocağı önünde biriken yağmur suyundan içti. Suyu içen hayvanlar, ahıra yaklaşık 80 metre kala rahatsızlanarak yere yığıldı.

43 Hayvan Telef Oldu
Hayvanlarının birer birer yere yığıldığını gören üretici durumu yetkililere bildirdi. Yapılan sayımda 72 küçükbaş hayvandan 43’ünün telef olduğu belirlendi.

Numuneler İncelemeye Gönderildi
İhbar üzerine Yayladağı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri olay yerine gelerek inceleme yaptı. Söz konusu su birikintisinden numune alınırken, telef olan hayvanlardan biri de Adana Veteriner Kontrol Araştırma Enstitüsü Laboratuvarı’na gönderildi. Yapılacak analizlerin ardından hayvanların kesin ölüm nedeni belirlenecek.

“Yaklaşık 1 Milyon TL Zarara Uğradım”
Hayvan sahibi Nurullah Şengül, taş ocağında bulunan akaryakıt ve adblue tankerinden yaşanan sızıntının yağmur suyu birikintisine karışmış olabileceğini düşündüğünü söyledi.

Şengül, “Hayvanlar taş ocağının önünde biriken yağmur suyundan içti. Ahıra doğru giderken yaklaşık 80 metre kala birer birer telef olmaya başladılar. 43 hayvanım öldü, yaklaşık 1 milyon TL zararım var. Ayrıca 43 yavru annesiz kaldı ve biberonla beslemeye çalışıyoruz. Yavruları da kaybetmek istemiyoruz” dedi.

Kurt Çadıra Yaklaştı
Edinilen bilgilere göre olay, sabaha karşı saatlerde meydana geldi. Üretici Nurettin Özcan’a ait hayvan çadırının önüne gelen kurt, çadır içerisindeki sürünün panikle hareket etmesine neden oldu. Korkuya kapılan koyunların birbirini ezmesi sonucu çadırda izdiham yaşandı.

Veteriner Ekipleri İnceleme Yaptı
Sabah saatlerinde durumu fark eden üretici yetkililere haber verdi. İhbar üzerine olay yerine gelen Çemişgezek İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne bağlı veteriner hekimler incelemelerde bulundu. Yapılan tespitlerde 64 koyunun telef olduğu, 11 koyunun ise ağır yaralandığı belirlendi.

Veteriner Hekimlerin Rolü Genişliyor
Veteriner hekimlik mesleği; hayvan sağlığı ve refahından hayvansal üretime, gıda güvenliğinden halk sağlığına, çevre sağlığından biyogüvenliğe kadar geniş bir sorumluluk alanına sahip. Küresel salgınlar, gıda krizleri ve hayvan kaynaklı hastalıklar veteriner hekimlerin önemini her geçen gün artırıyor.

Bilimsel Miras Ve Tarihsel Gelişim
Dünyada bilimsel veteriner hekimliğin temelleri 1762 yılında Fransa’da Claude Bourgelat tarafından kurulan ilk veteriner fakültesi ile atıldı. Louis Pasteur’ün kuduz aşısı çalışmaları, Bernhard Bang’in bruselloz etkenini ortaya koyması ve Sir John McFadyean’ın veteriner patolojisine katkıları mesleğin bilimsel gelişiminde önemli rol oynadı.

Türkiye’de ise veteriner hekimliği eğitimi 1842 yılında Mekteb-i Harbiye bünyesinde başladı. 183 yıllık bu köklü geçmişte veteriner hekimler; hayvan sağlığı, halk sağlığı, gıda güvenliği ve kırsal kalkınmada önemli görevler üstlendi.

Mesleki Haklar Ve Eğitim Vurgusu
Türk Veteriner Hekimleri Birliği, veteriner hekimlerin mesleki yetki ve haklarının korunması, alan dışı müdahalelerin önlenmesi ve mesleğin geleceğinin güvence altına alınması için çalışmalar yürütüyor.

Birlik ayrıca; fiili hizmet süresi, sağlık meslek grubu statüsü, sağlıkta şiddetin önlenmesi, kamuda istihdamın artırılması ve veteriner hekimlerin özlük haklarının iyileştirilmesi gibi konuların önemine dikkat çekti.

Eğitim kalitesinin artırılması, veteriner fakültelerinin altyapısının güçlendirilmesi, ihtiyaç analizine dayalı fakülte planlaması yapılması ve meslek içi eğitimlerin yaygınlaştırılması da mesleğin geleceği açısından kritik görülüyor.

Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu, kuruluş yıl dönümü vesilesiyle mesleğe katkı sunan tüm veteriner hekimleri saygı ve minnetle andıklarını belirtti.

Tarım bir ülkenin ekonomik sigortasıysa, hayvancılık bu sigortayı her türlü kriz ve gıda arzı riskine karşı koruyan gerçek “kaskodur.” Türk kültüründe koyun, Orta Asya’dan Anadolu’ya binlerce yıldır yanımızda taşıdığımız bir “yürüyen erzak deposudur.” Ancak bugün stratejik bir eşikteyiz: Sağlıklı bir toplum için kişi başına günlük 1 gram protein tüketilmeli ve bunun en az yarısı hayvansal kaynaklı olmalıdır. Beslenmesi yetersiz olan toplumlardan sağlıklı fikir ve üretim beklemek hayalciliktir.

Prof.Dr. Ali KARABACAK hocamın “Koyun; Türk Milletinin Orta Asya’dan Anadolu’ya yanında yürüyen erzak deposudur.” Veciz sözü aslında konuya açıklık getirmektedir.

Küçükbaş hayvancılık, milli güvenliğimizin ve sosyal dokumuzun üç temel direğidir:

• Stratejik Beslenme Hattı: Hayvan varlığımız, sağlıklı nesillerin protein ihtiyacını yerli kaynaklarla karşılamanın tek yoludur.
• Nüfus ve Hayvan Oranı Dengesi: Bilimsel kriterlere göre kaliteli beslenme için küçükbaş sayısı nüfusa eş değer (1:1) olmalıdır. 1990’larda 45 milyon nüfus, 42 milyon koyun ile kişi başına düşen koyun sayısı 0,94 iken bugün 86 milyon nüfus 47 milyon koyun varlığı ile 0,51’e gerilemiştir. Kırsalda Bereket Küçükbaş Hayvancılığa Destek projesini, yeniden 1:1 hedefine dönüşün bir başlangıcı olarak görmeliyiz.
• Köyden Kente Göçün Panzehiri: Kırsalı terk eden her genç, şehirlerde “ele amelelik” yapmaya mahkûm olurken, kendi işinin sahibi olma fırsatını kaçırmaktadır.

Kırsalda Bereket Küçükbaşa Destek Projesi: 100 Küçükbaş İle Yeni Bir Başlangıç

Cumhurbaşkanımız 2026 yılında uygulanmaya başlanacak “Kırsalda Bereket Küçükbaş Hayvancılığa Destek Projesi’ni de açıkladı. Proje kapsamında 95 dişi 5 erkekten oluşan 100 başlık işletmelerin destekleneceği 150 bin damızlık koyunlar TİGEM tarafından temin edilerek Ziraat Bankasınca %100 sübvanseli olarak desteklenecek. 2026-2028 yıllarını kapsayan bu proje, 2018’deki “300 Koyun Projesi” gibi geçmiş girişimlerin hatalarından ders alarak daha uygulanabilir bir model sunmaktadır. Ancak şu notu düşmeliyiz: 3 yılda toplam 150 bin hayvan, üretici başına 100 baştan hesaplandığında toplamda sadece 1.500 çiftçi demektir. Bu rakam Konya Karapınar veya Şanlıurfa Siverek, Sivas Sarkışla, Van Erciş, Erzurum Horasan gibi tek bir ilçemizin talebini bile karşılamaya yetmezken, sektöre bir “can suyu” ve örnek bir model olarak değerlendirilmelidir. Türkiye 81 il de her ile 18,5 işletme, 922 ilçede her ilçeye 1,6 işletme düşerken kasaba, köy, mahalleye kaç işletme düşeceğinin hesabı reel olarak yapılamamaktadır.

Belirtmeden geçmemeliyiz sadece koyun değil ülke topraklarının 1/3 ü orman alanı olan Türkiye’mizde keçi yetiştiriciliğinin orman köyü ve köylüsünün desteklenmesi ve keçi sayısının hedeflenen sayılara ulaşması için bu proje kapsamına alınması veya ayrı bir proje olarak ele alınması gerekmektedir.

Projenin Ana Hedefleri:

1. Ölçek Ekonomisi: Üreticiye verilen 95 dişi ve 5 erkek damızlık ile aile işletmelerini kârlı bir başlangıç noktasına taşımak.
2. Damızlık Kalitesi: Hayvanların TİGEM işletmelerinden, bölge iklimine tam uyumlu 6-18 aylık genç damızlıklardan seçilmesi.
3. Sürdürülebilirlik: Sadece hayvan vermekle kalmayıp, veteriner hekim denetimi ve “zimmetleme” modeliyle üretim sürecini güvence altına almak.
4. TARSİM yapılarak güvence yanında üreticilerimize örnek teşkil etmesi.

Üçlü Destek Mekanizması: Finansman, Güvence ve Bakım

Bu proje; damızlık tedarikçisi (TİGEM), finansör (Ziraat Bankası) ve risk yönetimi (TARSİM) arasında kurulan sağlam bir sac ayağına oturmaktadır.

Bu imkânlardan kimlerin yararlanabileceğini ve sistemin önceliklerini anlamak, sınırlı kontenjanda yer bulmak için kritiktir.

Kimler Başvurabilir?

Projeye başvuru süreci Nisan 2026’da başlayacaktır. Ancak burada devletin bir stratejik tercihi söz konusudur: Mevcut sistemde 250 baş ve üzeri işletmelere verilen çoban desteği, işletmelerin %95’ini oluşturan küçük yetiştiricileri dışarıda bırakırken, bu proje doğrudan küçük aile işletmelerini hedeflemektedir.

Avantajlı ve Öncelikli Gruplar:

• Meslek Mensupları: Veteriner Hekimler, Ziraat ve Gıda Mühendisleri (Teknik bilgi üretime dönüşmeli).
• Kadın Girişimciler: Üretimin ana damarı olan kadınların sosyal güvenceye kavuşması esas hedeftir.
• Genç Çiftçiler: Kırsalı modern tekniklerle tanıştıracak olan dinamik nüfus.

Başvuru Adımları:

1. Nisan 2026: Tarım İl/İlçe Müdürlüklerine şahsen başvuru.
2. İnceleme: İşletme kapasitesi ve mera uygunluğunun teknik ekiplerce teyidi.
3. Yılın İkinci Yarısı: Damızlıkların teslimi ve aylık bakım ödemelerinin başlaması.

Hayvan sahibi olmak sadece bir başlangıçtır; asıl mesele “kaba yem açığını” ve “çoban krizini” yönetebilmektir.

Küçükbaş Hayvancılıkta Verimlilik ve Stratejik Avantajlar

Türkiye’nin coğrafyası küçükbaş için yaratılmıştır. Sığır eti üretimi için 22 kg yem gerekirken, koyunda bu rakam 6-7 kg‘dır. Ancak karşımızda devasa bir engel var: Ülkemizde 50 milyon tonluk bir kaba yem açığı bulunmaktadır ve bu açık düşük kaliteli samanla kapatılmaktadır.

• Sağlık ve CLA: Koyun eti, kalp-damar sağlığına faydalı Konjuge Linoleik Asit (CLA) bakımından zengindir. Kafkasya ve Türk Cumhuriyetlerinde koyun eti tüketimi yüksektir; kalp ve diyabet hastalıkları dünya ortalamasının çok altındadır.
• Münavebe Sistemi: Yem bitkileri ekim alanımızı 2,7 milyon hektardan 4 milyon hektara çıkarmalı, dört yılda bir yem bitkisi ekecek “münavebe” sistemine geçmeliyiz.
• Mera Tehdidi: Büyükşehir Yasası ile meraların “Hazine arazisi” gibi görülüp maden veya inşaata açılması, bu projenin en büyük riskidir. Mera yoksa hayvancılık yapılamaz.
• Çoban Krizi: Bugün sektör yabancı (Afgan/Özbek) çobanlara bağımlı hale gelerek “kilitlenmiş” durumdadır. Yerli iş gücünü kırsalda tutamazsak, dışa bağımlılık bitmeyecektir.
• Köyler: Başvuru yapabilecek birçok üreticimiz köy yerlerinde tapu kayıtları nedeni ile ruhsatlı ahır kapasitesi talebini yerine getiremeyecektir. Köy veya mahalle köylerdeki bu durum göz önüne alınarak müracaatlarda üretici lehine bir uygulamaya gidilmelidir.

Bu verimlilik potansiyelini gerçeğe dönüştürmek için sadece hayvan değil, yaşam alanı inşa etmeliyiz.

Üretmek İçin El Ele

Koyun; etinden, sütünden, yapağısı, sakatatları ve gübresinden yararlanılan, sevk ve idaresi kolay, bereketli hayvandır. Milletimizin temelinde ve ruhunda bitkisel üretime, hayvancılığa sevgi ve ilgisi her zaman vardır.

“Her mahlûk kendi nasibini alır. Yürüyenler yiyeceklerini ve uçanlar da yemlerini bulurlar”. diyor Yusuf Has Hacip.

Kırsalda üretim yapmak sadece bir ekonomi meselesi değil, bir sosyoloji meselesidir. Genç bir ailenin köyde kalması için sadece koyun yetmez; okulun, sağlık ocağının ve sosyal donatıların olması şarttır. Devletimizin bu yatırımları hayvancılık projeleriyle eş zamanlı yürütmesi, projenin başarısını belirleyecektir. Üreticilerimizin sağlık ve sosyal güvencelerinin sağlanması veya desteklenmesi de projenin eksik parçalarından olup pazıllarımızı tamamlamamız gerekmektedir.

Özellikle hanım kızlarımıza ve gençlerimize sesleniyorum: “Kendi işçilik yapmayan, ele amelelik yapar.” Başka kapılarda ömür çürütmek yerine, el ele verip bu bereketli toprakların sahibi olun. Kendi sürüsünün başında duran, geleceğinin de efendisi olur.

1. Kontenjan Dar: Toplam 1.500 üretici seçilecek; bu yüzden projenin ve işletmenizin teknik hazırlığını şimdiden yapın.
2. Mera En Büyük Sermayen: Bedava yem kaynağın olan meraları koru; meraların amaç dışı kullanımına karşı üreticiler olarak dik dur.
3. Protein Milli Meseledir: Ürettiğin her bir kilo et, bu ülkenin çocuklarının daha sağlıklı düşünmesini ve daha güçlü bir Türkiye kurmasını sağlar.

Küçükbaş hayvancılık, Anadolu’nun iklimine ve sosyo-ekonomik dokusuna en uygun “acil çıkış kapısıdır”. Köyden kente göçü tersine çevirecek, istihdamı artıracak ve halkımızı sağlıklı proteinle buluşturacak olan bu yürüyen mirasa sahip çıkmak bir tercih değil, milli bir görevdir.

Peki, bizler bu projeleri sadece rakamlarda mı bırakacağız, yoksa meralarımızı koruyup üreticimizin sosyal güvencesini sağlayarak bu bereketi kalıcı hale getirebilecek miyiz?

Bereketli bir gelecek için şimdi hareket geçme vakti.

Celil Çalış

Kılınç, teknolojik ve bilimsel gelişmeleri ıslah programına entegre ederek daha iyi sonuçlar almayı hedeflediklerini, Kıvırcık, Gökçeada ve Sakız koyunlarının genetik kaynaklarının korunup verim özelliklerinin yıldan yıla iyileştirildiğini aktardı.

Suni Tohumlama ile Üretimde İvme
Enstitüde ortalama 4 bin anaç koyun bulunduğunu belirten Kılınç, hedeflerinin 1,56-1,57 ikizlik oranı olduğunu, bu yıl oranının daha da artacağını söyledi. Bakanlık desteğiyle yürütülen TAGEM projesi kapsamında sahip olunan koçlardan alınan spermalarla halk elinde ıslah sürülerinde ve üretici damızlık koyunlarında suni tohumlama yapılacağı aktarıldı.

Kılınç, “Bu uygulama üretim anlamında küçükbaşta ivme oluşturacak. Suni tohumlama sayesinde sahada et verimi yüksek küçükbaşların üretimine katkı sağlayacağız, kan değerlerinin daha çok üreticiye ulaşmasını istiyoruz” dedi.

Verim ve Kalite Öncelikli Çalışma
Çalışmaların kısa sürede sahaya aktarılacağını vurgulayan Kılınç, enstitüde 7/24 hassasiyetle yürütülen projelerin, küçükbaş hayvancılıkta verim ve kaliteyi artırmayı hedeflediğini belirtti.