Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Mayıs ayında üretici ile market fiyatları arasındaki makasın çarpıcı boyutlara ulaştığını açıkladı. Mayıs ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla %388,5 ile elmada görülürken, tarımsal girdi maliyetlerinde yıllık bazda yaşanan %85'e varan artışlar üreticinin belini bükmeye devam ediyor.
Üretici ile Market Arasındaki Makas Açılıyor
Mayıs ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı uçurumu, tüketicinin ürünleri kaç kat pahalıya aldığını gözler önüne serdi. TZOB verilerine göre aradaki farkın en yüksek olduğu ürünler şöyle sıralandı:
-
Elma: Fiyat farkı %388,5 oldu. Üreticide 18,75 TL olan elma markette 4,9 katına çıkarak 91,59 TL’ye satıldı.
-
Havuç: Fiyat farkı %278,6 oldu. Üreticide 15 TL olan ürün markette 3,8 katına çıkıp 56,79 TL’den alıcı buldu.
-
Kabak: Fiyat farkı %215,3 oldu. Üreticide 14,75 TL olan kabak markette 3,2 kat fazlasına, 46,51 TL’ye rafa çıktı.
-
Fındık (İç): Fiyat farkı %206,5 olarak gerçekleşti. Üreticide 410 TL olan fındık, markette 1256,54 TL'ye ulaştı.
-
Marul: Fiyat farkı %195,7 oldu. Üreticide 18 TL olan marul markette 53,23 TL’ye satıldı.
Marketin ve Üreticinin Zam Şampiyonu: Kuru Soğan
Mayıs ayında hem markette hem de üreticide fiyatı en çok artan ürün kuru soğan oldu. İç Anadolu’daki depolarda ürünün tükenmesi ve yeni hasadın henüz başlangıç aşamasında olması sebebiyle arz daralması yaşandı.
Mayıs Ayı Market Fiyat Değişimleri
Markette incelenen 36 ürünün 22’sinde fiyat artışı, 13’ünde düşüş yaşandı.
-
Fiyatı En Çok Artanlar: Kuru soğan (%44,7), patates (%32,7), limon (%27,3) ve havuç (%20,1).
-
Fiyatı En Çok Düşenler: Sivri biber (%54,3), çilek (%34,7), marul (%33,5) ve domates (%32,7).
Mayıs Ayı Üretici Fiyat Değişimleri
Üreticide 28 ürünün 9’unda fiyat artışı, 9’unda düşüş görüldü; 10 üründe ise fiyat değişmedi.
-
Fiyatı En Çok Artanlar: Kuru soğan (%77,2), patates (%45,5), limon (%43,8) ve havuç (%36,4).
-
Fiyatı En Çok Düşenler: Domates (%54,7), kabak (%50,8), sivri biber (%47,4) ve salatalık (%38,1).
Fiyat Düşüşlerinin Nedeni: Havaların ısınmasıyla birlikte tarla ve sera veriminin artması; domates, kabak, biber ve salatalıkta üretici fiyatlarını aşağı çekti. Limonda ise depo maliyetleri fiyatı yukarı fırlattı.
Girdi Maliyetlerinde Yıllık Artış Korkutuyor
Üreticinin üretim yapmasını zorlaştıran girdi maliyetleri, geçen yılın aynı dönemine göre fahiş oranlarda yükseldi. Mayıs ayında aylık bazda mazot fiyatı %7,3 düşüş gösterse de yıllık artışlar üreticiyi zorluyor.
Gübre ve Yem Fiyatlarındaki Son Durum
| Girdi Türü | Aylık Değişim (%) | Yıllık Değişim (%) (Mayıs 2025 - Mayıs 2026) |
| Amonyum Sülfat Gübresi | +0,8 | +85,4 |
| Amonyum Nitrat Gübresi | -1,6 | +82,2 |
| ÜRE Gübresi | -0,8 | +70,8 |
| 20.20.0 Kompoze Gübre | +2,3 | +60,7 |
| DAP Gübresi | +0,9 | +57,0 |
| Besi Yemi | +1,4 | +35,4 |
| Süt Yemi | +1,4 | +32,9 |
| Tarım İlacı (Deltametrin) | 0,0 | +27,8 |
| Elektrik | 0,0 | +25,1 |
| Mazot | -7,3 | +43,6 |
Yıllık bazda gübre çeşitlerinin tamamında %57 ila %85,4 arasında büyük artışlar yaşanırken, besi ve süt yemindeki yıllık %30'un üzerindeki tırmanış hayvancılık sektöründeki maliyet baskısını artırmaya devam ediyor.