Türkiye’de kümes hayvancılığı üretimi Temmuz 2026'da arttı; yumurta %17,2, tavuk eti %5,5 yükseldi. Yüksek maliyetler ise fiyatların düşmesini engelliyor.


Türkiye’de tarım ve hayvancılık sektörünün önemli alanlarından biri olan kümes hayvancılığında Temmuz 2026 verileri, üretimin özellikle yumurta tarafında güçlü bir şekilde arttığını gösteriyor. Tavuk eti üretimindeki yükseliş de dikkat çekerken, yumurta üretiminde ortaya çıkan yüzde 17,2’lik yıllık artış sektör açısından oldukça önemli bir tablo ortaya koyuyor.
Temmuz ayında tavuk eti üretimi 251 bin 861 tona ulaştı. Geçen yılın aynı ayında bu rakam 238 bin 699 tondu. Böylece tavuk eti üretimi yıllık bazda yüzde 5,5 arttı. Daha da önemlisi, haziran ayında 232 bin 238 ton olan üretim, temmuz ayında yüzde 8,4 yükseldi. Yani sektör yalnızca yıllık bazda değil, aylık bazda da ciddi bir üretim artışı gerçekleştirmiş oldu.
Bence burada dikkat edilmesi gereken temel nokta, tavuk etinin Türkiye’de vatandaşın protein ihtiyacını karşılayan en önemli ürünlerden biri haline gelmiş olmasıdır. Kırmızı et fiyatlarının yüksek seyrettiği bir ortamda tavuk eti, daha ulaşılabilir bir alternatif olarak öne çıkıyor. Dolayısıyla üretimdeki artışın devam etmesi, piyasadaki arz açısından olumlu bir gelişmedir.
Ancak üretimin artması tek başına tüketicinin daha ucuz ürün satın alacağı anlamına gelmiyor. Çünkü yem maliyetleri, enerji giderleri, işçilik, veterinerlik hizmetleri, nakliye, ambalaj ve finansman maliyetleri üreticinin toplam maliyetini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle üretim artışının fiyatlara yansıyabilmesi için maliyet tarafında da rahatlama gerekiyor.
Yumurta sektöründe ise çok daha güçlü bir tablo var. Temmuz ayında tavuk yumurtası üretimi 1 milyar 904 milyon 42 bin adet olarak gerçekleşti. Geçen yılın aynı ayında üretim 1 milyar 624 milyon 550 bin adet düzeyindeydi. Böylece yıllık artış yüzde 17,2 oldu.
Haziran ayında 1 milyar 838 milyon 966 bin adet olan yumurta üretiminin temmuz ayında yüzde 3,5 artması da sektörün üretim kapasitesindeki canlılığı ortaya koyuyor.
Ocak-temmuz dönemine baktığımızda tablo daha da belirginleşiyor. İlk yedi ayda tavuk eti üretimi 1 milyon 621 bin 395 tona ulaştı ve yıllık artış yüzde 1,1 oldu. Kesilen tavuk sayısı da yüzde 1,3 artarak 868 milyon 994 bine yükseldi. Fakat asıl dikkat çekici gelişme yumurtada yaşandı. Yılın ilk yedi ayında tavuk yumurtası üretimi yüzde 18,4 artarak 13 milyar 88 milyon 637 bin adede çıktı.
Bu rakam bize Türkiye’de yumurta üretiminin oldukça güçlü bir ivme yakaladığını gösteriyor. Üreticilerin artan talebe cevap vermek amacıyla kapasiteyi artırması, sektördeki yatırımların devam etmesi ve üretim organizasyonunun güçlenmesi bu artışın arkasındaki temel unsurlar arasında değerlendirilebilir.
Fakat burada başka bir konuya da dikkat çekmek gerekiyor. Üretim yükselirken tüketicinin markette karşılaştığı fiyatların aynı oranda gerilememesi, sektörün maliyet yapısının ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Bir yumurtanın veya bir kilogram tavuk etinin fiyatı yalnızca kümes çıkış fiyatından oluşmuyor. Üreticiden tüketiciye kadar uzanan zincirde yem, elektrik, akaryakıt, soğuk zincir, lojistik, ambalaj, işçilik ve ticari giderler bulunuyor.
Bu nedenle kümes hayvancılığında sürdürülebilir üretim için yalnızca üretim miktarına bakmak yeterli değildir. Üreticinin para kazanması, işletmelerin ayakta kalması ve tüketicinin makul fiyatlarla ürüne ulaşabilmesi birlikte düşünülmelidir.
Özellikle yem maliyetleri burada kritik bir unsur olmaya devam ediyor. Tavukçuluk sektöründe yem giderlerinin toplam maliyet içerisindeki yüksek payı nedeniyle hububat ve yem hammaddelerindeki fiyat hareketleri doğrudan tavuk eti ve yumurta fiyatlarına yansıyor. Türkiye’nin kendi yem hammaddesi üretimini artırması, ithalata bağımlılığı azaltması ve üreticinin finansmana erişimini kolaylaştırması sektörün geleceği açısından büyük önem taşıyor.
Bir başka önemli konu ise ihracat. Türkiye’nin tavuk eti ve yumurta üretimindeki kapasitesi, iç piyasayla sınırlı olmayan önemli bir ekonomik potansiyel taşıyor. Üretim fazlasının uygun koşullarda dış pazarlara yönlendirilmesi, sektörün döviz gelirini artırabilir. Ancak ihracat ile iç piyasanın dengesi çok iyi kurulmalı. Çünkü dış talepteki artışın iç piyasada arzı daraltarak fiyatları yükseltmesi de mümkün.
Temmuz verilerinin genel değerlendirmesi bize şunu söylüyor: Türkiye’nin kümes hayvancılığı sektörü üretim kapasitesini artırıyor. Özellikle yumurtada yüzde 18,4’lük yedi aylık büyüme dikkat çekici. Tavuk etinde ise yıllık artış daha sınırlı olsa da temmuz ayındaki yüzde 8,4’lük aylık yükseliş olumlu bir sinyal.
Önümüzdeki dönemde asıl mesele, bu üretim artışının sürdürülebilir hale getirilmesi olacaktır. Üretici yüksek maliyet baskısından korunmalı, tüketici uygun fiyatlı ürüne ulaşmalı ve sektörün ihracat kapasitesi geliştirilmelidir.
Kısacası, kümes hayvancılığındaki üretim artışı Türkiye ekonomisi ve gıda arz güvenliği açısından sevindirici bir gelişmedir. Ancak gerçek başarı, sadece daha fazla tavuk ve yumurta üretmek değil; üreticinin kazandığı, işletmelerin yatırım yaptığı ve vatandaşın da bu ürünleri makul fiyatlarla tüketebildiği bir sistemi kurabilmektir.
Kaynak:TÜİK
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
[email protected]